สาระความรู้

“สบู่” เกิดขึ้นได้อย่างไร? สามารถทำได้ด้วยตนเองเพียงขั้นตอนง่ายๆได้ที่บ้าน!

สบู่ คือ ผลิตภัณฑ์สำหรับทำความสะอาดร่างกายที่ได้เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาของด่างกับไขมันจากพืชหรือสัตว์ ในปัจจุบัน สบู่มีการใช้ส่วนผสมชนิดต่างๆเพื่อที่จะปรับปรุงคุณสมบัติของสบู่ให้มีลักษณะพิเศษ ให้ตรงตามความต้องการใช้งานที่หลากหลายมากขึ้น

ส่วนประกอบของ สบู่

สบู่ สามารถทำได้ด้วยตนเอง

“สบู่” จากคำข้างต้น ได้หมายถึง ผลิตภัณฑ์ของสบู่ที่ได้ทำให้เป็นก้อนหรือทำเป็นของเหลว พร้อมด้วยส่วนผสมต่างๆ เพื่อที่จะให้มีคุณสมบัติเหมาะสำหรับการใช้ทำความสะอาด นั่นก็คือผลิตภัณฑ์สบู่ที่เราใช้กันในทุกวันนี้ ส่วน “สบู่ (soap)” อีกหนึ่งคำที่พบในสมการเคมีจะหมายถึง สารตั้งต้นของการผลิตสบู่ นั่นก็คือ เกล็ดสบู่ (soap) ที่ได้จากปฏิกิริยาระหว่างด่างเข้มข้นและไขมันพืชหรือสัตว์ ร่วมด้วยกับกลีเซอรีน (Glycerine)/กลีเซอรอล (Glycerol) ซึ่งสารทั้งสองสารนี้เป็นสารตั้งต้นในการทำสบู่เหมือนกัน แต่จะให้ผลิตภัณฑ์ที่มีความแตกต่างกัน ซึ่งจะเรียกว่า “เกล็ดสบู่” นั่นเอง ไม่ว่าจะถูตัวหรือถูหน้าควรคำนึง สุขภาพผิวการดูแลผิวหน้าเคล็ดลับดีๆในการดูแลผิวหน้าของเราให้สวยสดใสได้อย่างยาวนาน

 

ชนิดของสบู่

 

สบู่ ก้อน

 

  1. สบู่ก้อนขุ่น

เป็นผลิตภัณฑ์สบู่ที่รู้จัก และมีการใช้กันมานานมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งลักษณะเป็นก้อนแข็งสีขาวขุ่นหรือมีสีต่างๆ ตามสีของสารเติมแต่ง เช่น สีชมพู สีเขียว สีม่วง เป็นต้น สบู่ชนิดนี้จะใช้สารตั้งต้น คือ เกล็ดสบู่ (soap) ที่ผลิตได้จากปฏิกิริยาข้างต้นเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิต ที่จะให้คุณสมบัติเป็นก้อนแข็ง ขาวขุ่น ทำให้เกิดฟองมาก

 

สบุ่ วิธีการทำ

 

  1. สบู่ก้อนใส

ทางด้านผู้ให้บริการเว็บไซต์ GclubDownload บอกว่าเป็นผลิตภัณฑ์สบู่ที่มีลักษณะก้อนใสหรือค่อนข้างใสตามสัดส่วนของกลีเซอรีนที่ผสม ก้อนสบู่จะมีลักษณะอ่อนกว่าสบู่ก้อนขุ่น และสามารถทำให้เกิดสีใสต่างๆตามสารให้สีที่เติมผสม สบู่ชนิดนี้จะให้ฟองค่อนข้างน้อยกว่าสบู่ก้อนขุ่น เนื่องจากมีส่วนผสมของกลีเซอรีนเป็นส่วนใหญ่ สารตั้งต้นที่ใช้อาจเป็นกลีเซอรีนเหลวหรือกลีเซอรีนก้อน (กลีเซอรีนเหลว+เอทิลแอลกอฮอล์) ร่วมด้วยกับสารเติมแต่งชนิดต่างๆ

 

คุณสมบัติ สบู่

 

  1. สบู่เหลว

เป็นผลิตภัณฑ์สบู่ที่จะมีน้ำเป็นส่วนผสมทำให้เนื้อสบู่เหลว มีสีสันต่างๆตามสารเติมแต่ง เพราะสบู่ชนิดนี้ใช้สารตั้งต้นจากเกล็ดสบู่ (soap) ได้เกิดจากปฏิกิริยาข้างต้นเหมือนชนิดสบู่ก้อนขุ่น ซึ่งแตกต่างกันที่จะใช้ด่างเข้มข้นโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์แทนโซเดียมไฮดรอกไซด์ จึงจะทำให้เนื้อสบู่อ่อนตัวดีกว่า

 

สารเคมี สบู่

 

ลักษณะของสบู่ที่ดี

1.มีการเกิดฟองในระดับที่เหมาะสม

2.มีความเป็นด่างเพียงเล็กน้อยในระดับที่ไม่เป็นอันตรายต่อผิวหรือทำลายชั้นไขมันตรงผิว

3.มีความสามารถในการทำความสะอาดได้ดี

4.ไม่มีกลิ่นหืน มีกลิ่นหอมน่าใช้ และจะมีคุณสมบัติเฉพาะในบางกรณี เช่น สบู่ฆ่าเชื้อ

5.สบู่ก้อนไม่มีเนื้อเหลว และแตกหักง่าย

 

ทำ สบู่

 

สารเคมีที่นำมาใช้ทำสบู่

 

  1. ไขมันหรือน้ำมัน เป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตสารตั้งต้นสบู่ ไขมันหรือน้ำมันที่ใช้อาจได้จากพืช อย่างเช่น น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว น้ำมันมะกอก เป็นต้น ซึ่งส่วนไขมันที่ได้จากสัตว์ เช่น กระบือ ไขมันโค แพะ แกะ เป็นต้น และคุณภาพของน้ำมันที่ได้จากพืช ซึ่งสัตว์จะมีผลต่อคุณภาพของสบู่ เกล็ดสบู่ (soap)ที่ได้จากน้ำมันพืชจะให้ลักษณะขาวเนียน และกลีเซอรีนจะมีลักษณะค่อนข้างใสกว่าน้ำมันจากสัตว์ นอกจากนั้น เกล็ดสบู่ (soap) ที่จะได้จากน้ำมันจากพืชจะมีกลิ่นหืนน้อยกว่าน้ำมันจากสัตว์ อีกทั้งน้ำมันจากพืชยังเป็นวัตถุดิบที่หาง่าย และราคาถูกกว่ามาก

 

  1. ด่างเข้มข้น นั้นเป็นสารเคมีสำคัญที่ใช้ทำปฏิกิริยากับไขมันธรรมชาติ ด่างเข้มข้นที่เขานิยมใช้ คือ โซเดียมไฮดรอกไซด์ ซึ่งจะได้เนื้อสบู่สีขาวทึบ เนื้อก้อนจะแข็ง ให้ค่อนข้างฟองมาก นิยมนำมาทำสบู่ก้อนทึบ และอีกชนิดหนึ่ง คือ โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ แล้วจะได้สบู่ในลักษณะเดียวกัน แต่เนื้อสบู่มีความอ่อนตัวได้ดีกว่า นิยมที่จะนำมาทำสบู่เหลว

 

  1. สารเติมแต่ง นั้นจะเป็นสารเคมีสำหรับปรับปรุงคุณสมบัติของสบู่ เช่น น้ำหอม สี สมุนไพร สารป้องกันความชื้น สารลดแรงตึงผิว สารลดความเป็นด่าง สารนั้นทำให้ฟองคงตัว สารที่จะเพิ่มความแข็ง สารบำรุงผิว สารฆ่าเชื้อ สารป้องกันการออกซิเดชัน เป็นต้น จะเป็นสารเติมแต่งที่นิยมผสมในสบู่เพื่อให้มีคุณสมบัติเหมาะแก่การใช้ประโยชน์ในแต่ละอย่างได้

 

สบู่ ขั้นตอนการทำ

 

วิธีการทำสบู่

ซึ่งการทำสบู่ในระดับอุตสาหกรรม หรือระดับครัวเรือน ในกรรมวิธีหลักๆจะไม่แตกต่างกันมาก แต่ในทางด้านอุตสาหกรรมจะมีกระบวนการที่ละเอียด และจะซับซ้อนกว่า โดยในภาคอุตสาหกรรมอาจเตรียมสบู่สารตั้งต้นเองหรือสั่งซื้อจากอีกแหล่งที่ทำหน้าที่รับผลิต ทั้งที่จะเป็นเกล็ดสบู่ (soap) เพื่อที่จะผลิตสบู่ก้อนขุ่น หรือสบู่เหลว และกลีเซอรีน เพื่อที่จะผลิตสบู่ก้อนใส

 

1.การผลิตสบู่ในภาคอุตสาหกรรม

สำหรับภาคครัวเรือนนั้นจะสามารถผลิตได้ทั้งสบู่ก้อนขุ่น สบู่ก้อนใส และสบู่เหลว โดยนิยมสั่งซื้อเกล็ดสบู่ (soap) และกลีเซอรีน จากแหล่งจำหน่ายโดยไม่ต้องเตรียมเอง

 

2.การผลิตสบู่สมุนไพรภาคครัวเรือน

ซึ่งการทำสบู่ในภาคครัวเรือนนั้นจะนิยมผลิตสบู่ก้อนขุ่น สบู่ก้อนใส และสบู่เหลว ซึ่งจะใช้สารตั้งต้นที่แตกต่างกัน

จะใช้สบู่ก้อนขุ่น ใช้สารตั้งต้น คือ เกล็ดสบู่ (soap) ที่ได้เกิดจากการใช้ด่างโซเดียมไฮดรอกไซด์ สบู่ก้อนใส จะใช้สารตั้งต้น คือ กลีเซอรีนก้อน และสบู่เหลว จะใช้สารตั้งต้น คือ เกล็ดสบู่ (soap) ที่เกิดจากการใช้ด่างโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์นั่นเอง